Lạ đời dân Drokpa tự do trao đổi vợ

Một phụ nữ Drokpa trong trang phục truyền thống. Ảnh: Kieron Nelson.
Theo dõi Gia Khang trên Google News

Truyền thống hôn nhau công khai và trao đổi vợ của người Drokpa bị coi kém văn minh, vì vậy họ chỉ thực hiện khi không có người lạ.

Người Drokpa, hay Brokpa, sinh sống trong các ngôi làng nhỏ, tại thung lũng Dahanu màu mỡ của vùng Ladakh, giữa lãnh thổ liên bang Jammua và Kashmir, Ấn Độ. Bộ tộc được cho là hậu duệ cuối cùng của Aryan cổ đại, những người nói ngôn ngữ Ấn – Âu, định cư ở Iran và tiểu lục địa phía bắc Ấn Độ thời tiền sử.

Drokpa khác biệt với người Tây Tạng – Mông Cổ cùng sống trong vùng Ladakh về cả thể chất, văn hóa và ngôn ngữ. Họ có vóc dáng cao, da trắng, xương gò má cao, mũi thẳng và mắt sáng màu. Một số người có tóc vàng. Đây cũng chính là lý do người Drokpa chỉ kết hôn trong cộng đồng, thay vì lựa chọn bạn đời ngoài bộ tộc, để duy trì dòng máu thuần chủng.

Điểm khác biệt lớn nhất của họ chính là truyền thống công khai tình cảm và trao đổi vợ. Họ không ngần ngại hôn nhau nơi công cộng, dù mình hoặc đối phương đã có mối quan hệ hôn nhân. Trong một số gia đình, anh trai thường chia sẻ vợ cho các em trai để tránh việc phải phân chia tài sản. Tuy nhiên, truyền thống này gây ra nhiều tranh cãi và bị coi là không văn minh. Chính quyền đã lệnh cho họ thực hiện nghi thức này ở nhà, hoặc hội trường cộng đồng, khi không có người lạ.

Thời trang là phần quan trọng trong văn hóa của bộ lạc và phụ nữ tự trang điểm cho mình để thu hút bạn đời. Họ mặc áo choàng da dê, được trang trí công phu với vỏ sò, bạc và chuỗi hạt. Chiếc mũ tinh xảo của họ được gọi là tepi, làm từ bạc, đan với hoa tươi, hoa khô. Đàn ông trong cộng đồng cũng đội mũ tương tự nhưng có thêm đồng tiền kim loại và hoa. Cả 2 phái đều mang giày len.

Người Drokpa chủ yếu làm nông nghiệp và chăn nuôi gia súc, gồm bò, dê và yak. Nguồn thu nhập chính đến từ mơ, táo, nho, rau củ quả. Thức ăn chủ yếu của họ là tsampa (bột lúa mạch rang) và sữa yak.

Người Drokpa tôn thờ thiên nhiên và theo lịch mặt trời. Phần lớn cộng đồng theo Phật giáo, tuy nhiên có những khác biệt với tôn giáo truyền thống. Họ tin rằng con người và những vị thần từng cùng nhau chung sống nhưng sự ích kỷ, kiêu ngạo của loài người đã phá vỡ mối quan hệ này. Nếu con người tu thành chính quả, họ sẽ lại được cùng chung sống với thần linh. Những bông hoa trên mũ là cách thể hiện niềm tôn kính với Phật. Một số người trong cộng đồng theo nhánh Hồi giáo Shia.

Âm nhạc không chỉ là một phần trong văn hóa mà còn liên quan tới tôn giáo. Các thành viên của bộ lạc thường hát trong các nghi lễ. Nổi bật trong số đó là lễ Bonano kéo dài 3 đêm liên tiếp, thường tổ chức trong tháng 9. Đây là lễ hội ăn mừng thu hoạch. Nam và nữ giới có thể nhảy theo hàng và hôn công khai. Ngoài ra, người Drokpa cũng có lễ hội lớn được tổ chức vào tháng 8. Họ mặc trang phục truyền thống, biểu diễn bài hát, điệu nhảy truyền thống để chào đón du khách tới thăm.

Đàn ông trong bộ tộc thường mặc váy len hoặc quần dài. Họ cũng có chiếc mũ hoa nhiều sắc màu. Ảnh: Ayash Basu.
Đàn ông trong bộ tộc thường mặc váy len hoặc quần dài. Họ cũng có chiếc mũ hoa nhiều sắc màu. Ảnh: Ayash Basu.

Vùng đất mà người Drokpa đang sinh sống không thuộc về sở hữu cá nhân, vì vậy họ phải chi trả bằng tiền mặt, bơ, phô mai hoặc gia súc. Trước đây, để chịu đựng thời tiết khắc nghiệt, người Drokpa xây dựng nhà bằng đá. Hiện đại hóa đã mang đến cho họ những ngôi nhà kiên cố hơn. Tuy nhiên, điện sử dụng ở đây còn hạn chế và đời sống của họ phụ thuộc nhiều vào năng lượng mặt trời.

Sự nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu là mối đe dọa lớn nhất với bộ tộc. Khi điều kiện thời tiết thay đổi, nóng hơn và ít mưa, các cây trồng đem lại thu nhập chính ngày càng khó thích nghi. Họ buộc phải trồng cây anh đào, mận, cà chua… Thu nhập giảm sút kết hợp cùng đô thị hóa dẫn đến tình trạng người trong cộng đồng dần rời khỏi nơi sinh sống và kiếm việc ở những ngôi làng khác.

Những bộ trang phục cầu kỳ đã không còn phù hợp với thời tiết nóng. Người trẻ trong cộng đồng có xu hướng kết hôn ngoại tộc, gây ảnh hưởng tới việc bảo tồn văn hóa truyền thống. Nhiều người lo ngại, chỉ trong thời gian ngắn, bộ tộc sẽ dần dần biến mất.

Những ngôi nhà đá của người Drokpa. Ảnh: Mattia Passarini.
Những ngôi nhà đá của người Drokpa. Ảnh: Mattia Passarini.

Các ngôi làng của người Drokpa xa xôi và hẻo lánh. Du khách chỉ có thể tới đây bằng đường bộ thông qua thị trấn Leh, khu vực Jammua và Kashmir. Ở Leh có sân bay, với những chuyến bay thẳng từ Delhi và Mumbai. Du khách cần có giấy phép nội tuyến được xin tại văn phòng du lịch trong thị trấn. Tới đây, du khách cần trả 450 INR (140.000 đồng) phí bảo vệ môi trường hoặc thuê công ty du lịch địa phương giá 600 INR (185.000 đồng) để xin giấy phép và hỗ trợ tham quan.

Bộ tộc Drokpa có dân số khoảng 2.500 người, sinh sống tại ba ngôi làng nhỏ trong thung lũng Dha-Hanu thuộc vùng Ladakh, nằm giữa Jammua và Kashmir – khu vực tranh chấp biên giới giữa Ấn Độ và Pakistan.

Không gây ảnh hưởng quan hệ mọi người

Thung lũng Dha-Hanu cách Leh, thủ đô vương quốc Ladakh của người Himalaya cổ 163 km về phía tây nam. Qua quá trình nghiên cứu, các nhà sử học đã xác định người Drokpa là hậu duệ duy nhất của bộ tộc Aryans có nguồn gốc từ Ấn Độ.

Giả thuyết được đặt ra rằng sau khi đánh bại quốc vương Ấn Độ Porus vào năm 326 TCN, một nhóm lính trong lực lượng quân đội của vua Alexander đã đi lạc trên đường quay trở lại Hy Lạp. Sau đó, nhóm lính này đã tập trung sinh sống và phát triển thành một bộ tộc, chính là bộ tộc Drokpa nguyên bản.

Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học khác lại cho rằng Drokpa có nguồn gốc từ nhóm người Dards di cư từ dãy núi Hindukush (thuộc Gilgit Baltistan, nay là lãnh thổ Pakistan) đến phía tây Ladakh hàng thế kỷ trước. Đây là bộ tộc mang đậm nét đặc trưng của nền văn hoá bản địa Aryan. Giả thuyết này có khả năng chính xác cao hơn.

Từ xa xưa, người Drokpa có truyền thống hôn nhau giữa đám đông và đổi vợ một cách thoải mái mà không gây ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa mọi người. Trong bộ tộc, nhiều nhóm đàn ông và phụ nữ đứng xếp thành hàng rồi hôn nhau một cách tự nhiên và nóng bỏng, thậm chí quan hệ xác thịt mà không cần quan tâm đến tình trạng hôn nhân của mình cũng như đối phương. Những người đàn ông trong bộ tộc này có quyền trao đổi, mặc cả để trao đổi vợ mình với người còn lại tùy ý thích.

Tất cả những người vợ sẽ đều phải nghe theo. Thậm chí có nhiều trường hợp, người phụ nữ còn bị cho “đi ở” bên một người đàn ông khác trong nhiều tuần liền. Những người phụ nữ trong bộ tộc Drokpa có vẻ như phải chịu khá nhiều thiệt thòi so với tiêu chuẩn của những người phụ nữ hiện đại.

Tuy nhiên, khi được hỏi họ lại cho rằng đó là điều rất bình thường và coi việc đổi vợ là một giá trị truyền thống của bộ tộc mình cần được bảo tồn. Tuy nhiên, sau khi Chính phủ Leh lên cầm quyền, phong tục này đã bị cấm do bị cho là hành vi không văn minh đối với người dân “đô thị”. Kể từ đó đến nay, người Drokpa chỉ duy trì văn hóa hôn và đổi vợ trong nội bộ cộng đồng và khi không có người ngoài.

 

la doi dan drokpa tu do trao doi vo 2831 2
Bộ tộc Drokpa sống chan hòa, vui vẻ.

 

Không kết hôn với người ngoài

Người Drokpa khác biệt hoàn toàn với người Tạng – Miến cũng sống tại Ladakh cả về diện mạo, văn hóa, ngôn ngữ và cách tổ chức xã hội. Đàn ông và phụ nữ có dáng cao, có khuôn mặt ưa nhìn, mắt to sáng, môi dày, mũi thẳng và lông mày đậm rất dễ phân biệt. Chính vì vậy, để duy trì dòng máu thuần chủng của bộ tộc mình, họ không kết hôn với người ngoài.

Âm nhạc, khiêu vũ, đồ trang sức, hoa và rượu lúa mạch là những sở thích tiêu biểu của người Drokpa. Nền văn hóa đặc sắc của họ được thể hiện qua những bộ trang phục và món đồ trang trí tinh tế trong các lễ hội, đặc biệt là lễ hội Bonano diễn ra vào cuối mùa hè. Trong lễ hội này, tất cả đàn ông và phụ nữ trong bộ tộc đều nhảy múa tưng bừng trong ba ngày liên tiếp để ăn mừng sự kiện quan trọng nhất trong năm của mình.

Họ sinh sống chủ yếu dựa vào trồng trọt và chăn nuôi. Nhờ có đất đai màu mỡ và khí hậu ôn đới thuận lợi, nên cây trồng ở đây quanh năm tươi tốt. Nguồn thu nhập chính của họ là từ việc buôn bán táo, nho, óc chó, mơ khô, dầu hạt mai và nhiều loại rau xanh khác.

Trang phục truyền thống của họ sử dụng len làm chất liệu chính. Đàn ông ở đây mặc áo len rộng cùng với quần len cạp cao. Trong khi đó, trang phục dành cho phụ nữ là những chiếc váy len được làm thủ công từ các loại vỏ, hạt và đồ trang sức bạc. Cuối cùng, mũ da dê chính là món đồ không thể thiếu để tạo nên một bộ trang phục truyền thống hoàn chỉnh. Chúng được trang trí tỉ mỉ bằng nhiều loại hoa, đồng xu và vỏ sò, thể hiện nét văn hóa đặc sắc của bộ tộc vùng Ladakh này.

Những người dân trong làng nhiều khi đang làm việc chăm chỉ trên những cánh đồng vừa ca hát và hái táo từ trên cây. Nhiều người phụ nữ đôi khi dừng lại để chỉnh những vòng hoa trên mái tóc họ. Với những bộ trang phục truyền thống rất sặc sỡ và bắt mắt, bộ tộc Drokpa đang là một điểm đến ưa thích của nhiều nhiếp ảnh gia và khách du lịch.

Một phụ nữ Drokpa trong trang phục truyền thống. Ảnh: Kieron Nelson.
Một phụ nữ Drokpa trong trang phục truyền thống. Ảnh: Kieron Nelson.
5/5 - (2 bình chọn)
Theo dõi Gia Khang trên Google News
Facebook (6 giờ - 20 giờ)
Zalo (6 giờ - 20 giờ)
Gọi ngay
0931611911 (6 giờ - 20 giờ)
Up