Nhiều tài xế ủng hộ đề xuất bố trí làn trái cao tốc thành ‘làn vượt xe’

Đề xuất của Cục CSGT về việc bố trí làn đường sát dải phân cách trên cao tốc thành “làn vượt xe” đang nhận được nhiều sự quan tâm từ cộng đồng người sử dụng ô tô. Theo phương án đề xuất được đưa ra, phương tiện chỉ chuyển sang làn này khi cần vượt xe phía trước và phải trở về làn bên phải sau khi hoàn tất thao tác, không được duy trì lưu thông liên tục.

Trao đổi với PV Thanh Niên, phần lớn tài xế được hỏi đều ủng hộ về chủ trương. Nhiều ý kiến cho rằng, việc xác lập rõ chức năng của làn trái có thể góp phần hạn chế tình trạng xe chạy chậm nhưng vẫn bám làn sát dải phân cách, khiến các phương tiện phía sau phải giảm tốc, chuyển làn liên tục hoặc tìm cách vượt bên phải.

ẢNH: CỤC CSGT

Dù vậy, sự đồng thuận không đồng nghĩa phương án có thể áp dụng giống nhau trên mọi tuyến cao tốc. Quy mô mặt đường, mật độ phương tiện, hệ thống báo hiệu và khả năng giám sát được xem là những yếu tố cần tính toán kỹ trước khi triển khai.

Ủng hộ lập “làn vượt xe” nhưng quy định phải rõ ràng

Anh Lê Hoàng Thiện (ngụ phường Phước Long, TP.HCM) cho biết, hoàn toàn ủng hộ đề xuất của Cục CSGT. Theo anh Thiện, việc xác định làn trái chỉ phục vụ vượt xe có thể góp phần hình thành một văn hóa lưu thông mới, trong đó người lái chủ động nhường đường và không gây cản trở các phương tiện khác.

Tuy nhiên, để quy định đi vào thực tế, cơ quan chức năng cần ban hành hướng dẫn cụ thể, đồng thời tổ chức tuyên truyền trong giai đoạn đầu để tài xế làm quen. Một vấn đề khác được anh Thiện đặt ra là cách xác định hành vi vi phạm. Chẳng hạn, phương tiện di chuyển trong làn trái bao lâu hoặc trên quãng đường bao nhiêu ki-lô-mét thì bị xem là chạy liên tục, chiếm dụng làn vượt. Nếu tiêu chí không rõ ràng, tài xế sẽ khó thực hiện, trong khi lực lượng chức năng cũng khó xử lý thống nhất.

Theo tài xế này, việc thay đổi ý thức sử dụng làn đường không nên chỉ bắt đầu từ khâu xử phạt, mà cần được đưa vào chương trình đào tạo và sát hạch giấy phép lái xe. Người học lái phải hiểu ngay từ đầu rằng làn trái không phải là làn mặc nhiên dành cho xe muốn chạy nhanh, mà chỉ được sử dụng trong những tình huống nhất định.

ẢNH: ĐÌNH TUYÊN

Cùng quan điểm ủng hộ, anh Trịnh Thanh Tùng (ngụ phường Chánh Hưng, TP.HCM) cho rằng, nguyên tắc dùng làn sát dải phân cách để vượt đã được áp dụng phổ biến tại nhiều quốc gia. Qua trải nghiệm lái xe tại nhiều nước trên thế giới, anh Tùng nhận thấy ngay cả trên những tuyến đường chỉ có hai làn mỗi chiều, xe con và xe tải vẫn chủ yếu lưu thông bên phải, chỉ chuyển sang trái khi cần vượt.

Theo anh Tùng, việc tất cả phương tiện dàn hàng trên cả hai làn, đặc biệt khi có xe chạy chậm giữ làn trái, dễ khiến dòng xe phía sau bị dồn lại. Khi không còn khoảng trống để vượt, một số tài xế có thể bám đuôi, lách qua bên phải hoặc liên tục đổi làn, từ đó làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm. Từ thực tế này, anh Tùng cho rằng vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở số lượng làn đường, mà còn ở cách tài xế sử dụng phần đường đang có. Khi người lái hình thành ý thức không gây ảnh hưởng đến phương tiện khác, nhiều tình huống căng thẳng trên cao tốc có thể được hạn chế.

Không nên áp dụng cứng nhắc trên mọi cao tốc

Cũng đồng tình với mục tiêu từ đề xuất của Cục CSGT, tuy nhiên anh Lâm Minh Tâm (ngụ phường Bình Tây, TP.HCM) cho rằng, phương án chỉ phát huy hiệu quả nếu được triển khai phù hợp với điều kiện hạ tầng từng tuyến.

Theo anh Tâm, nhiều cao tốc tại Việt Nam hiện chỉ có hai làn xe cơ giới mỗi chiều, một số tuyến được đầu tư phân kỳ còn thiếu làn dừng khẩn cấp liên tục. Nếu quy định làn trái chỉ được sử dụng trong thời gian rất ngắn để vượt, toàn bộ phương tiện có thể bị dồn sang làn còn lại, làm giảm năng lực thông hành. Đó là chưa kể, khi mật độ xe cao, việc tập trung phần lớn lưu lượng vào một làn còn có thể làm tăng nguy cơ va chạm dây chuyền. Trong khi đó, làn bên trái có khả năng bị bỏ trống ở một số thời điểm dù phần đường bên phải đang quá tải.

Từ đó, anh Tâm đề xuất chỉ nên bắt buộc áp dụng mô hình làn vượt trên những tuyến có từ ba làn xe cơ giới mỗi chiều trở lên. Với cao tốc chỉ có hai làn, phương án linh hoạt hơn là ưu tiên làn trái cho xe vượt hoặc xe lưu thông ở tốc độ cao, đồng thời buộc phương tiện chạy chậm chủ động trở về bên phải khi điều kiện cho phép.

ẢNH: CHÍ TÂM

Đồng quan điểm thận trọng, anh Trịnh Bá Thông (ngụ phường Tương Mai, TP.Hà Nội), cho biết, anh rất ủng hộ đề xuất nói trên; nhưng cho rằng chưa nên áp dụng ngay trên những đoạn cao tốc mới chỉ có hai làn chính thuộc tuyến đường cao tốc Bắc – Nam. Với các tuyến này, yêu cầu phương tiện tập trung lưu thông trong một làn có thể tạo thêm áp lực cho hạ tầng vốn đã hạn chế.

Đáng chú ý, ngoài việc phân loại tuyến đường, các tài xế cũng đề nghị nghiên cứu hệ thống biển báo điện tử để điều tiết linh hoạt theo mật độ giao thông. Trong giờ cao điểm hoặc khi xảy ra ùn tắc, cơ quan quản lý có thể cho phép các phương tiện sử dụng làn trái để lưu thông; khi đường thông thoáng, làn này trở lại đúng chức năng dành cho vượt xe.

Nhìn chung, có thể thấy đề xuất biến làn trái cao tốc thành “làn vượt xe” của Cục CSGT đang nhận được sự đồng thuận lớn từ các tài xế và người sử dụng ô tô. Tuy nhiên, để phương án không làm giảm năng lực lưu thông, cơ quan quản lý cần đánh giá riêng từng tuyến, hoàn thiện hệ thống báo hiệu và làm rõ tiêu chí xử phạt. Việc áp dụng theo lộ trình, đi kèm tuyên truyền và đào tạo người lái, có thể phù hợp hơn so với triển khai đồng loạt trên toàn bộ hệ thống cao tốc.