Nơi an nghỉ hiu quạnh của vua thứ 6 triều Nguyễn

Lăng vua Hiệp Hòa nằm trên đường Tam Thai gần núi Ngũ Phong, phường An Cựu. Lăng hình chữ nhật với bốn tầng bằng bêtông, xung quanh được bao bọc bởi tường thành bằng đá cao khoảng 2 m.

Vua Hiệp Hòa tên thật là Nguyễn Phúc Hồng Dật, sinh ngày 1/11/1847, là vua thứ 6 của triều Nguyễn. Theo sử sách triều Nguyễn, năm 1883 sau khi vua Dục Đức bị phế truất sau ba ngày lên ngôi, Lãng Quốc Công Nguyễn Phúc Hồng Dật lên ngôi lấy niên hiệu là Hiệp Hòa. Tuy nhiên, do bất đồng quan điểm về chống Pháp, ông bị hai quan phụ chính Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường ép uống thuốc độc sau 4 tháng kế vị.

Cũng giống như lăng triều Nguyễn, lối vào tẩm mộ vua Hiệp Hòa được làm cổng vòm. Hai bên cổng có đặt cặp rồng đá, tượng trưng cho quyền lực của nhà vua.

Hai trụ biểu cao khoảng 4 m, xung quanh ốp gạch men bát tràng án ngữ trước lối vào lăng vua Hiệp Hòa. So với các lăng vua triều Nguyễn khác, hai trụ biểu lăng vua Hiệp Hòa nhỏ hơn và gần với khu vực tẩm mộ.

Nhà bia khắc ghi công đức của vua Hiệp Hòa do đời sau dựng, nhận xét ông là người hiếu học.

Như nhiều lăng tẩm của triều Nguyễn, phía trước lăng vua Hiệp Hòa là bức bình phong có khắc chữ Thọ bằng sành sứ. Họa tiết xung quanh bình phong đơn giản, được trát bằng xi măng.

Lăng mộ vua Hiệp Hòa chỉ có một vòng thành thay vì hai vòng thành như các lăng mộ vua triều Nguyễn khác. Trước đây lăng mộ vua Hiệp Hòa nằm hiu quạnh, chỉ là nấm mồ nhỏ được bao phủ bởi rừng thông.

Năm 2013, Phòng Văn Lãng Quận Vương (phủ thờ nhánh hậu duệ vua Hiệp Hòa) đã trùng tu, sửa chữa khu lăng mộ theo kiến trúc cung đình nhà Nguyễn. Nguồn kinh phí tu sửa lăng từ đóng góp những người Huế xa quê sinh sống ở Đà Nẵng, TP HCM. Hai năm sau, lăng mộ vua Hiệp Hòa được công nhận là di tích cấp thành phố.

Từ đường Tam Thai, muốn vào lăng vua Hiệp Hòa phải băng qua lối mòn giữa rừng thông khoảng 200 m.