Hang Over thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được phát hiện năm 1997 bởi đoàn thám hiểm thuộc Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh. Hang dài 3,2 km, cửa hang rộng khoảng 30 m, cao khoảng 25 m.

Trong hang, nơi cao nhất 103 m, điểm rộng nhất bên trong lên tới 125 m. Nơi đây nhiều hồ canxi với hình thù giống ruộng bậc thang nối dài.

Vào mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau, hồ canxi chứa đầy nước, được thẩm thấu qua các tầng đá vôi, nước hòa tan và mang theo các khoáng chất, đặc biệt là canxi cacbonat. Khi chảy vào hang, dưới sự thay đổi của điều kiện hóa học, các khoáng chất này dần kết tủa, tích tụ thành những gờ đá tự nhiên, dần tạo nên những hồ nước có hình dáng như những bậc thang nối tiếp nhau.

Mùa mưa, du khách có thể khám phá vẻ đẹp đặc biệt của những hồ nước tự nhiên giữa không gian hang động kỳ vĩ, khi điều kiện thời tiết và an toàn cho phép.

Khi lượng nước thẩm thấu qua các tầng đá vôi tăng lên, những hồ canxi tự nhiên dần đầy nước, phản chiếu hệ thống thạch nhũ. Thời điểm hồ đầy và đẹp nhất phụ thuộc vào lượng mưa thực tế từng năm.

Tương tự, hang Thắngđược phát hiện hồi tháng 6 tại vùng lõi Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Hang chứa hệ thống thạch nhũ quy mô lớn với nhiều cột đá cao 50 m và các cụm ngọc động được xem là “cung điện thạch nhũ”. Hang cũng có những vùng hồ canxi ruộng bậc thang lớn màu ngọc bích khi nước đầy.

Phía trên là hệ thống thạch nhũ, phía dưới là hồ canxi nước trong xanh. Mùa nắng, hầu hết hồ cạn nước.

Hang được đưa vào khai thác du lịch hồi tháng 8, với tour 2 ngày 1 đêm giá 7,6 triệu đồng. Khi mực nước hạ xuống, các hố khô và bậc đá lộ ra, cho thấy rõ cấu trúc phân tầng trên nền hang.

Tại hang Thung, hồ canxi được chia thành hai dạng. Hồ canxi độc lập thường sẽ có thể tích lớn. Vì dòng chảy từ trần hang hoặc tường hang mạnh nên sẽ phá nền hang xuống sâu, tạo ra các hồ chứa nước lớn. Trung bình các hồ canxi có diện tích khoảng 30 đến 60 m2.

Một hồ canxi trong hang Thung.

Ngoài sự hình thành hang động và cấu trúc hang động xảy ra do sự bào mòn của nước xuyên qua các tầng núi đá vôi, hang Thung là một hang nước dài với nhiều sông ngầm chảy bên dưới. Quá trình vận động địa chất cũng tạo ra cho hang một hố sụt lớn nằm giữa hang. Hang được khai thác du lịch năm 2023, nằm trong tour Khám phá Hung Thoòng 3 ngày 2 đêm, giá 12 triệu đồng.

Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 và 2015, với vùng lõi 123.326 ha và vùng đệm 220.055 ha. Vườn có ranh giới tự nhiên với Vườn quốc gia Hin Nam Nô của Lào.

Vườn có gần 500 hang động được phát hiện, khoảng 40 hang đã được đưa vào khai thác du lịch, trong đó có Sơn Đoòng, Én và Pygmy, lần lượt là các hang lớn thứ nhất, thứ hai và thứ tư thế giới.